వివాదాస్పద భోజ్‌షాలా-కమల్ మౌలా మసీదు స్థలంలో జైన దేవాలయం, గురుకులం ఉన్నట్లు తాజా పిటిషన్ – Jananethram News

ప్రస్తుతం ఉన్న నిర్మాణంలో జైన దేవాలయం, గురుకులం ఉన్నాయని పేర్కొంటూ ఢిల్లీకి చెందిన కార్యకర్త సలేక్ చంద్ జైన్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను శుక్రవారం (మార్చి 20, 2026) ఇండోర్‌లోని న్యాయమూర్తులు విజయ్ కుమార్ శుక్లా మరియు రాజేష్ కుమార్ గుప్తాలతో కూడిన డివిజన్ బెంచ్ విచారించింది. హిందువులు మరియు ముస్లింలకు ఇచ్చిన అనుమతుల మాదిరిగానే జైన కమ్యూనిటీకి కూడా ఆ స్థలంలో పూజలు చేసుకునే హక్కును కూడా పిటిషనర్ కోరారు.

ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (పిఐఎల్)గా పిల్ యొక్క నిర్వహణపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తిన తర్వాత తమ అభ్యంతరాలను దాఖలు చేయడానికి ప్రభుత్వ అధికారులకు కోర్టు రెండు వారాల సమయం ఇచ్చింది. ఈ విషయం ఏప్రిల్ 2కి జాబితా చేయబడింది.

“ప్రస్తుత పిటిషన్‌ను PILగా నిర్వహించడం గురించి ప్రతివాదుల తరఫు న్యాయవాది కొన్ని అభ్యంతరాలను లేవనెత్తారు. దానిని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, తదుపరి విచారణ తేదీకి ముందు వారి చిన్న ప్రత్యుత్తరం/ఆక్షేపణను దాఖలు చేయడానికి వారికి సమయం ఇవ్వబడుతుంది,” అని అది పేర్కొంది.

హిందూ, ముస్లిం సంఘాల ప్రతినిధుల మధ్య వివాదాన్ని విచారించిన హైకోర్టులోని మరో డివిజన్ బెంచ్ తదుపరి విచారణకు ముందు వివాదాస్పద స్థలాన్ని సందర్శిస్తానని చెప్పిన కొద్ది రోజులకే తాజా పిటిషన్ వచ్చింది. గురువారం ఇండోర్ హైకోర్టు బృందం కూడా ఘటనా స్థలాన్ని సందర్శించింది.

ఈ కేసు తదుపరి విచారణ కూడా ఏప్రిల్ 2న ఉంది మరియు ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) దాఖలు చేసిన శాస్త్రీయ సర్వే నివేదికపై తమ తుది వాదనలు లేదా అభ్యంతరాలను సమర్పించాలని కోర్టు అన్ని పక్షాలను కోరింది.

HC ఆదేశాలపై నిర్వహించిన ASI సర్వే, ప్రస్తుత నిర్మాణాన్ని పురాతన దేవాలయాల శిథిలాల మీద వాటి మిగిలిన భాగాలను ఉపయోగించి నిర్మించారని మరియు దాని దాదాపు 2,200 పేజీల నివేదిక ప్రకారం, నిర్మాణంలో అనేక సంస్కృత మరియు ప్రాకృత శాసనాలు కనుగొనబడ్డాయి.

శ్రీ జైన్ చేసిన పిటిషన్, అయితే, ఈ సైట్ జైన్ కమ్యూనిటీకి సంబంధించిన విద్యా కేంద్రంగా కూడా ఉందని పేర్కొంది. హిందూ సమాజం వాగ్దేవి (సరస్వతి దేవి) అని చెప్పుకునే భోజ్‌శాల స్థలం నుండి స్వాధీనం చేసుకున్న విగ్రహం వాస్తవానికి 1034 ADలో ధార్ రాజు భోజ్ కాంప్లెక్స్‌లో ప్రతిష్టించిన జైన దేవత అంబిక (జైన యక్షిణి) అని కూడా పిటిషన్ పేర్కొంది.

1875లో బ్రిటిష్ వారు వెలికితీసిన ఈ విగ్రహాన్ని ప్రస్తుతం లండన్‌లోని మ్యూజియంలో ఉంచారు.

ధార్‌లోని స్థానిక కార్యకర్త డాక్టర్ దీపక్ నహర్ విగ్రహానికి సంబంధించి Mr. జైన్ వాదనలను ధృవీకరించారు, అయితే ఆ స్థలంలో జైన దేవాలయం ఉనికిలో లేదని ఖండించారు.

“బ్రిటీష్ మ్యూజియంలో మాత్రమే జైన యక్షిణి అంబిక విగ్రహంగా వర్ణించబడింది మరియు ఇది సరస్వతి విగ్రహానికి చాలా భిన్నంగా ఉంటుంది. వాగ్దేవి విగ్రహం శతాబ్దాల క్రితం ధార్ నుండి వడోదరకు తీసుకువెళ్లారు, దీనిని వలసరాజ్యాల కాలంలో బ్రిటిష్ వారు తీసుకువెళ్లారు” అని ఆయన ది హిందూతో మాట్లాడుతూ చెప్పారు.

హిందూ సమాజానికి చెందిన పిటిషనర్లు ASI సర్వే నివేదికపై సంతృప్తి వ్యక్తం చేసి, నిర్మాణం హిందూ దేవాలయమని పేర్కొంటుండగా, ASI తన మునుపటి అభ్యంతరాలను పట్టించుకోలేదని ముస్లిం వైపు ఆరోపించింది.

ఈ స్థలం ASI-రక్షిత, 11వ శతాబ్దపు స్మారక చిహ్నం. 2003లో ASIతో చేసుకున్న ఒప్పందం ప్రకారం, హిందువులు ప్రతి మంగళవారం కాంప్లెక్స్‌లో పూజ చేయడానికి అనుమతించబడతారు, ముస్లింలు ప్రతి శుక్రవారం నమాజ్ చేస్తారు.