"గౌరవంగా చనిపోయే హక్కు" అని ధృవీకరిస్తూ సుప్రీంకోర్టు తన కేసులో వైద్య చికిత్సను ఉపసంహరించుకున్న కొద్ది రోజుల తర్వాత, 31 ఏళ్ల హరీష్ రాణా మంగళవారం (మార్చి 24, 2026) న్యూఢిల్లీలోని ఆల్ ఇండియా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ (AIIMS)లో 13 సంవత్సరాలకు పైగా కోమాలో ఉన్న తర్వాత మరణించినట్లు వర్గాలు తెలిపాయి.

ఆగష్టు 2013 నుండి, మిస్టర్ రానా పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయంలో B. టెక్ విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు భవనంపై నుండి పడి తలకు బలమైన గాయాలు కావడంతో ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఉన్నాడు.

అత్యున్నత న్యాయస్థానం హరీష్‌కు కీలకమైన తీర్పును వెలువరించిన మూడు రోజుల తర్వాత, మార్చి 14న AIIMSలోని డాక్టర్ BR అంబేద్కర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ రోటరీ క్యాన్సర్ హాస్పిటల్‌లోని తన ఘజియాబాద్ ఇంటి నుండి పాలియేటివ్ కేర్ యూనిట్‌కి మార్చబడ్డాడు.

గత 13 సంవత్సరాలుగా, అతను కృత్రిమ పోషకాహారం మరియు అప్పుడప్పుడు ఆక్సిజన్ మద్దతుతో ఉన్నాడు. ఆసుపత్రిలో చేరిన తర్వాత హరీష్ పోషకాహారం క్రమంగా ఉపసంహరించుకున్నట్లు మంగళవారం (మార్చి 24) వర్గాలు తెలిపాయి. అతని తల్లిదండ్రులు అశోక్ మరియు నిర్మలా రాణా ఉన్నారు.

ఆర్టిఫిషియల్ లైఫ్ సపోర్టును ఉపసంహరించుకోవడం వల్ల కుటుంబానికి ఎలాంటి వ్యక్తిగత ప్రయోజనం ఉండదని, అయితే పెద్ద ప్రజా ప్రయోజనాల దృష్ట్యా, ఇలాంటి పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్న ఇతరులకు ఈ నిర్ణయం సహాయపడుతుందని సుప్రీం కోర్టు తీర్పు తర్వాత హరీష్ కుటుంబం పేర్కొంది.

కొన్నాళ్లపాటు కోలుకోలేని బాధల తర్వాత హరీష్‌కు ఈ చర్య మళ్లీ గౌరవాన్ని ఇస్తుందని అతని తండ్రి చెప్పారు. గౌరవప్రదంగా ఉండేలా రూపొందించిన ప్రణాళికతో లైఫ్ సపోర్టును ఉపసంహరించుకోవాలని ఎయిమ్స్-ఢిల్లీని కోర్టు ఆదేశించింది.

ఈ ప్రక్రియను అమలు చేయడానికి, భారతదేశంలో మొట్టమొదటిసారిగా, డాక్టర్ సీమా మిశ్రా, ప్రొఫెసర్ మరియు అనస్థీషియా మరియు పాలియేటివ్ మెడిసిన్ విభాగం అధిపతి నేతృత్వంలోని ప్రత్యేక వైద్య బృందం ఏర్పాటు చేయబడింది.

ఈ బృందంలో న్యూరోసర్జరీ, ఆంకో-అనస్థీషియా మరియు పాలియేటివ్ మెడిసిన్ మరియు మనోరోగచికిత్స విభాగాలకు చెందిన వైద్యులు ఉన్నారు. సుప్రీంకోర్టు మార్చి 11న ఇచ్చిన తీర్పులో దేశంలోనే తొలిసారిగా ఒక వ్యక్తికి వైద్య చికిత్సను ఉపసంహరించుకునేందుకు అనుమతినిచ్చింది.

సుదీర్ఘంగా చర్చనీయాంశమైన ఈ అంశంపై తీర్పునిస్తూ, న్యాయమూర్తులు జె.బి.పార్దివాలా, కె.వి.విశ్వనాథన్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ అంశంపై సమగ్ర చట్టాన్ని తీసుకురావడాన్ని పరిశీలించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరింది.

'పెర్క్యుటేనియస్ ఎండోస్కోపిక్ గ్యాస్ట్రోస్టోమీ' ట్యూబ్‌ల ద్వారా వైద్యపరంగా నిర్వహించబడే పోషకాహారం ద్వారానే రానా బతికిపోయాడని అత్యున్నత న్యాయస్థానం పేర్కొంది మరియు వైద్య బోర్డులు ఏకగ్రీవంగా చికిత్స కొనసాగించడం వల్ల కోలుకునే అవకాశం లేకుండా జీవసంబంధమైన ఉనికిని కొనసాగించవచ్చని ఏకగ్రీవంగా నిర్ధారించారు.

ప్రైమరీ మరియు సెకండరీ బోర్డులు లైఫ్ సపోర్ట్ ఉపసంహరణను ధృవీకరించినప్పుడు, న్యాయపరమైన జోక్యం అవసరం లేదని అత్యున్నత న్యాయస్థానం పేర్కొంది.

సెకండరీ మెడికల్ బోర్డులకు నామినేట్ చేయడానికి అన్ని జిల్లాల్లోని చీఫ్ మెడికల్ ఆఫీసర్లు రిజిస్టర్డ్ మెడికల్ ప్రాక్టీషనర్ల ప్యానెల్‌ను నిర్వహించేలా చూడాలని యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియాను కోరింది.

2011లో అరుణా షాన్‌బాగ్‌కు "అనాయాస" కోసం పిటిషన్ దాఖలు చేసిన జర్నలిస్ట్-కార్యకర్త పింకీ విరానీ, AIIMSలోని వైద్యులు మరియు నర్సులకు కృతజ్ఞతలు తెలిపారు మరియు "ఈ హక్కును తాము ఉపయోగించుకోవాలనుకుంటే" వారి కుటుంబ సభ్యులకు తెలియజేయాలని కోరారు.

నవంబర్ 1973లో క్రూరమైన లైంగిక వేధింపులకు గురై ముంబై ఆసుపత్రిలో వృక్షసంపదతో మంచం పట్టిన షాన్‌బాగ్ తరపున శ్రీమతి విరాణీ చేసిన అభ్యర్థనను సుప్రీంకోర్టు తిరస్కరించింది.

(ఏజెన్సీ ఇన్‌పుట్‌లతో)